Lebmaag
Vanuit de netmaag, min of meer een deel van de pens, gaan de uitverteerde voedselbestanddelen naar de boekmaag, waar vocht wordt uitgeperst. Daarna komt de spijsbrok aan in de lebmaag, de echte maag van de koe, vergelijkbaar met onze maag.
In de lebmaag worden onder invloed van de zeer zure maagsappen de eiwitten en koolhydraten verder gesplitst zodat deze in de darm, het volgende traject, kunnen worden geresorbeerd.
Enkele aandoeningen met betrekking tot de lebmaag zijn:
-- Wormbesmetting: vnl. bij jong dieren kunnen wormen zich hechten aan de lebmaagwand met diarree en bloedarmoede tot gevolg.
-- Verstopping: Een verstopping kan zich bevinden voor de lebmaag (in de boekmaag) of in de lebmaag.
-- Lebmaagulcus: Dit is een ontsteking in de lebmaagwand waaruit bloed de maag in loopt. We zien dit vaak na een verstopping van de boekmaag en de maag daardoor slecht of geheel niet is gevuld. Door inwerking van de zure maagsappen wordt de maagwand aangetast. Vaak zien we dan wat zwarte en plakkerige mest als gevolg van de (verteerde) bloedbijmenging.
| --Lebmaag verplaatsing: De meest voorkomende aandoening van de lebmaag is de verplaatsing. Normaal ligt de lebmaag onder, net boven het borstbeen. | ||
Wanneer in de lebmaag gasvorming ontstaat door aanwezigheid van onvoldoende uitverteerde voedselbestanddelen, kan deze zich als een ballon omhoog werken. Lebmaag verplaatsing naar links |
 |
|
 |
De meest voorkomende is de lebmaagverplaatsing naar links. Vanaf de linkerkant gezien (zie 1e foto: p=pens, n=netmaag) is normaal gesproken de lebmaag niet te zien. Wanneer de lebmaag via links zijn weg omhoog zoekt zien we, vanaf de linkerflank gezien, eerst een kleine ballon die nog weinig problemen veroorzaakt (zie foto links, L=lebmaag). Wanneer de gasproductie aanhoudt zal de ballon groter worden en de lebmaagdislocatie naar links is |
|
| een feit. (zie foto rechts, S= slokdarm) De koe vertoont zeer geringe eetlust, de melkproduktie gaat met 40- 60 % omlaag. Om deze aandoening te diagnosticeren gebruiken wij een fonendoscoop om achter de ribboog een ruimte te horen waar gas onder druk staat. |  |
|
De behandeling van de lebmaag naar links kan op twee manieren:
-- Fixatie aan de onderkant: dit gebeurd operatief, endoskopisch of via de zog. "roll and
suture" methode. Bij deze laatste methode wordt de koe op haar rug gelegd, wordt de plaats waar de inmiddels weer omhoog geschoten lebmaag ligt bepaald en wordt op twee plekken een touwtje met een klein fixatiebalkje ingebracht waardoor de lebmaag op zijn plek blijft liggen. Door vergroeiing aan de buikwand ontstaat dan een solide verbinding.
-- Fixatie van de uitgang van de lebmaag hoog in de rechter
buikwand zodat eventuele gassen eenvoudig kunnen doorstromen.
Lebmaag verplaatsing naar rechts
Wanneer de lebmaag zich naar rechts verplaatst spreken we over een verwijding (dilatatie). Dit kan met of zonder torsie (draaiing om de as).
Voor de behandeling van de dilatatie zonder torsie kan vaak volstaan worden met een injectie, om de spanning te verminderen zodat het gas zijn weg naar buiten kan vinden.
Indien de lebmaag is getordeerd is operatief ingrijpen de enige optie. Hierbij wordt in de rechter buikwand een opening gemaakt, wordt er lucht via een naald met slang uit de lebmaag gehaald zodat de torsie kan worden teruggedraaid. Hierna wordt de wond gesloten en wordt de uitgang van de lebmaag, de pylorus, vastgehecht hoog in de wond zodat eventueel nieuw gevormd gas eenvoudig kan ontsnappen.
Oorzaak en preventie
De oorzaak van de gasvorming in de lebmaag is altijd een te grote krachtvoer gift:
- absoluut: bij een te snelle verhoging van de KV gift, of
- relatief: wanneer de koe te weinig ruwvoer opneemt.
Preventief is het dan ook van het grootste belang de ruwvoer opname van de koe te optimaliseren.
Graag adviseren wij u hierbij.
